فورک در لغت به معنی انشعاب معنی میشود. گاها در برخی از جاها به اسم چنگال هم نام برده شده است. مفهوم Fork هم دقیقا مثل چنگال است، زیرا چنگال هم از یک تنه اصلی به چند رشته و زیرشاخه تقسیمبندی میشود. فرض کنید که یک شرکت دارید که از یک هیئت مدیره تشکیل شده باشد. تا زمانی که اعضای هیئت مدیره شرکت شما باهم کار کنند و یک اجماع داشته باشند، شرکت شما همچنان بهصورت متحد و واحد بهکار خود ادامه میدهد. اما اگر برای توسعه و گسترش شرکت شما بخشهای جدیدی به شرکت اضافه کنید و یا یک یا چند نفر از اعضای هیئت مدیره در مخالفت با شما، یک شرکت دیگر تاسیس کنند در حقیقت به نوعی در شرکت شما یک فورک رخ داده است.
در بازار ارزهای دیجیتال و بلاکچین نیز به همین روش است. بلاکچین از زنجیرهای از بلوکها تشکیل شده میتواند که متشکل از میلیونها کاربر باشد. بهعنوان مثال وقتی شما مقداری بیتکوین استخراج میکنید، بهعنوان جزئی از اجماع کل در بلاکچین بیتکوین نقش دارید.
انواع فورک
فورکها را بهطور کلی میتوان به دو دسته کلی فورک سخت (Hard Fork) و فورک نرم (Soft Fork) تقسیم کرد.
فورک نرم (Soft Fork):
در سافت Fork یا چنگال نرم اگر تغییرات اعمال شده از نوع کوچک باشد و نیازی به تغییرهای ساختاری بهصورت کلی نباشد، بهطوری که اصطلاحا با یک آپدیت نرمافزاری روی بلاکچین این تغییرات اعمال شود، یک چنگال نرم اتفاق افتاده است. تغییرات در این نوع فورکها معمولا به ویژگیهای ظاهری و یا عملکردی مربوط هستند و اصلا روی ساختار کلی سیستم تاثیر نمیگذارند. در این حالت بعد از اعمال تغییرات فورک نرم، بلاکچین قبلی بهکار خود ادامه میدهد و ماینرها نیز میتوانند خود را با تغییرات جدید بهروزرسانی کنند.
هارد فورک (Hard Fork):
در هارد Fork یا چنگال سخت اگر تغییرات اعمال شده روی پروژه از نوع تغییرات بزرگ باشد، به نحوی که ساختارهای کلی شبکه را تغییر دهد، و اصطلاحا یک نسخه جدید از آن رمزارز ایجاد شود، میگوییم که یک فورک از نوع سخت اتفاق افتاده است. البته همیشه نیازی نیست که یک رمزارز جدید ایجاد شود. بگذارید برایتان مثالی بزنم.
فرض کنید که ما یک ارز دیجیتال به نام تالاربورس ایجاد کردیم که بعد از چندوقت متوجه میشویم که این رمز ارز یک باگ امنیتی دارد که نیاز است ساختارهای کلی بلاکچین آن برای برطرف کردن این باگ، تغییرات اساسی بکند. بعد از اعمال این تغییرات یک نسخه جدیدی از کوین تالاربورس منشتر میشود که درواقع فورک سخت همان نسخه قبلی است، منهای باگ امنیتی. همانطور که دیدیم در این فورک، با اینکه از نوع سخت بود ولی کوین جدیدی ایجاد نشد.
