به گزارش کویندسک، در تئوری، بیتکوین باید در دوران بیثباتی و نااطمینانی بدرخشد؛ چراکه بهعنوان پولی کمیاب، غیرقابل سانسور و مستقل از نظامهای مالی سنتی معرفی میشود. اما در عمل، این رمزارز بیش از آنکه نقش پناهگاه امن را ایفا کند، به نخستین داراییای تبدیل شده که سرمایهگذاران در شرایط فشار، آن را نقد میکنند.
در هفته گذشته و همزمان با اوجگیری تنشهای ژئوپلیتیکی، پس از تهدیدهای دونالد ترامپ درباره اعمال تعرفه علیه متحدان ناتو بر سر موضوع گرینلند و گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی در قطب شمال، بازارهای مالی عقبنشینی کردند و سطح نوسانها بهطور محسوسی افزایش یافت.
از ۱۸ ژانویه، یعنی زمانی که ترامپ نخستینبار تهدید تعرفهای خود را در مسیر تلاش برای تصاحب گرینلند مطرح کرد، قیمت بیتکوین حدود ۶.۶ درصد افت کرده است؛ در حالی که طلا در همین بازه ۸.۶ درصد رشد داشته و به رکوردهای تازهای در نزدیکی ۵ هزار دلار در هر اونس رسیده است.
ریشه این واگرایی را باید در نقشی جستوجو کرد که هر یک از این داراییها در سبد سرمایهگذاریها طی دورههای تنش ایفا میکنند. معاملات ۲۴ ساعته، نقدشوندگی بالا و تسویه آنی بیتکوین، آن را به گزینهای ساده برای فروش سریع تبدیل کرده است؛ بهویژه زمانی که سرمایهگذاران نیاز فوری به نقدینگی دارند.
در مقابل، طلا، با وجود دسترسیپذیری کمتر، معمولاً نگهداری میشود و کمتر در شرایط اضطراری به فروش میرسد. همین تفاوت رفتاری باعث شده بیتکوین در دورههای هراس بازار، بیشتر شبیه یک «خودپرداز» عمل کند؛ موضوعی که به گفته گرگ سیپولارو، رئیس جهانی تحقیقات در شرکت NYDIG، اعتبار روایت «طلای دیجیتال» را تضعیف کرده است.
سیپولارو در این باره مینویسد: «در دورههای استرس و نااطمینانی، ترجیح نقدینگی بر سایر ملاحظات غلبه میکند و این پویایی، به بیتکوین بسیار بیشتر از طلا آسیب میزند.»
او اضافه میکند: «با وجود نقدشوندگی مناسب نسبت به اندازه بازار، بیتکوین همچنان نوسانپذیرتر است و با باز شدن موقعیتهای اهرمی، بهطور واکنشی فروخته میشود. در نتیجه، در محیطهای ریسکگریز، اغلب برای تأمین نقدینگی، کاهش ارزش در معرض ریسک (VaR) و کمریسکسازی پرتفویها استفاده میشود؛ فارغ از روایت بلندمدت آن. در حالی که طلا همچنان نقش یک مخزن واقعی نقدینگی را ایفا میکند.»
رفتار دارندگان بزرگ نیز به نفع بیتکوین نیست. بانکهای مرکزی در سطح جهان، طلا را در سطوحی بیسابقه خریداری میکنند و این موضوع، تقاضای ساختاری قدرتمندی برای فلز زرد ایجاد کرده است. در مقابل، بر اساس گزارش NYDIG، دارندگان بلندمدت بیتکوین در حال فروش هستند.
دادههای آنچین نشان میدهد سکههای قدیمیتر بیتکوین همچنان در حال انتقال به صرافیها هستند؛ نشانهای از جریان مداوم عرضه در سمت فروش. این وضعیت که از آن با عنوان «سایه فروشندگان» یاد میشود، مانع شکلگیری حمایت قیمتی پایدار میشود. سیپولارو تأکید میکند: «در طلا، دقیقاً پویایی معکوس در حال رخ دادن است؛ دارندگان بزرگ، بهویژه بانکهای مرکزی، همچنان به انباشت این فلز ادامه میدهند.»
عامل دیگری که به این شکاف دامن میزند، نحوه قیمتگذاری ریسک در بازارهاست. ناآرامیهای فعلی بیشتر ماهیتی مقطعی دارند و از تعرفهها، تهدیدهای سیاستی و شوکهای کوتاهمدت ناشی میشوند؛ نوعی نااطمینانی که طلا از دیرباز بهعنوان پوشش ریسک آن شناخته میشود.
در مقابل، بیتکوین بیش از آنکه برای شوکهای کوتاهمدت مناسب باشد، به دغدغههای بلندمدتتری مانند کاهش ارزش پولهای فیات یا بحران بدهی دولتها پاسخ میدهد؛ موضوعی که باعث شده در شرایط کنونی، از ایفای نقش «پناهگاه امن» در برابر طلا بازبماند.